مىكنم كه اى كاش سه چيز را انجام نمىدادم و يكى از آن سه چيز اين است : « وددت أنّي لم أكشف بيت فاطمة عن شيء و إن كانوا أغلقوه على الحرب ؛ اى كاش خانهء فاطمه را نمىگشودم ، هرچند آنان براى نبرد در خانه را بسته بودند » . « 1 » در بحثهاى آينده نيز اسامى و عبارات شخصيتهاى ديگرى كه اين بخش از گفتار خليفه را نقل كرده‌اند ، خواهد آمد . ط ) سخن نظّام در كتاب « الوافى بالوفيات » ابراهيم بن سيار نظّام معتزلى ( 160 - 231 ) كه به دليل زيبايى كلامش در نظم و نثر به نظّام معروف شده است در كتابهاى متعددى ، واقعهء بعد از حضور در خانهء فاطمه عليها السّلام را نقل مىكند . او مىگويد : « إنّ عمر ضرب بطن فاطمة يوم البيعة حتّى ألقت المحسن من بطنها ؛ عمر در روز اخذ بيعت براى ابى بكر بر شكم فاطمه زد ، او فرزندى كه در رحم داشت و نام او را محسن نهاده بودند ، سقط كرد ! » . « 2 » ى ) مبرّد در كتاب « كامل » ابن ابى الحديد مىنويسد : محمد بن يزيد بن عبد الاكبر بغدادى ( 210 - 285 ) اديب ، و نويسندهء معروف و صاحب آثار مشهور ، در كتاب الكامل ، از عبد الرحمن بن عوف داستان آرزوهاى خليفه را مىنويسد ، و چنين يادآور مىشود : « وددت أنّي لم أكن كشفت عن بيت فاطمة و تركته و لو أغلق على الحرب » . « 3 »

--> ( 1 ) . عقد الفريد ، ج 4 ، ص 93 ، چاپ مكتبة الهلال . ( 2 ) . الوافى بالوفيات ، ج 6 ، ص 17 ، شمارهء 2444 ؛ ملل و نحل شهرستانى ، ج 1 ، ص 57 ، چاپ دار المعرفة ، بيروت و در ترجمهء نظّام به كتاب « بحوث فى الملل و النحل » ، ج 3 ، ص 248 - 255 مراجعه شود . ( 3 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 2 ، ص 46 و 47 ، چاپ مصر .